مقایسه واقعی مصرف سوخت در ترافیک تهران

تهران با میانگین سرعت کمتر از ۲۵ کیلومتر بر ساعت در ساعات اوج، یکی از سنگین‌ترین الگوهای ترافیکی خاورمیانه را دارد. در چنین شرایطی، مصرف سوخت خودروها با داده‌های رسمی کارخانه‌ها تفاوت چشمگیری پیدا می‌کند.

آنچه در کاتالوگ‌ها با عنوان “مصرف ترکیبی” ذکر می‌شود، معمولاً مربوط به مسیرهای آزادراهی است، نه توقف‌های مکرر خیابان ولیعصر یا اتوبان همت.

در این مقاله نتایج واقعی مصرف سوخت در ترافیک متراکم تهران برای ۱۰ خودروی پرفروش بازار ایران تحلیل شده است — داده‌ها از تجربه مالکان، تست‌های شهری و گزارش‌های مؤسسات مستقل جمع‌آوری شده‌اند.

بیشتر بخوانید: آیا استفاده از بنزین سوپر واقعاً عمر موتور را افزایش می‌دهد؟

تأثیر رانندگی شهری بر مصرف واقعی؛ چرا ترافیک همه‌چیز را تغییر می‌دهد

رانندگی شهری به‌ویژه در مسیرهای پرتراکم با مکث‌های مکرر، موجب مصرف سوخت تا دو برابر ارقام رسمی می‌شود.

در چنین شرایطی، عواملی چون وزن خودرو، حجم موتور، سیستم استارت‑استاپ و نوع جعبه‌دنده نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

سیستم‌های جدیدتر مانند Idle Stop System و گیربکس CVT می‌توانند در حالت سکون مصرف را تا ۱۵٪ کاهش دهند، اما در مدل‌های قدیمی‌تر، ناهمخوانی میان دور موتور و سرعت، مصرف را افزایش می‌دهد.

تفاوت سبک رانندگی در تهران و سایر شهرها

تهران به‌دلیل اختلاف ارتفاع زیاد و توقف‌های ناگهانی، ترکیبی از رانندگی کوهستانی و شهری را شبیه‌سازی می‌کند.

نکته فنی

برای هر ۱۰ دقیقه توقف در ترافیک، یک خودروی ۱.۶ لیتری حدود ۱۰۰ میلی‌لیتر بنزین می‌سوزاند، حتی بدون حرکت!

ده خودروی پرطرفدار بازار ایران و مصرف واقعی‌شان در ترافیک تهران

در این بخش، سنجش میانگین مصرف واقعی خودروها از داده‌های ۲۰۰ کاربر و تست‌های واقعی آرپسه گردآوری شده است.

میانگین دمای هوا، تراکم سرعت و میزان استفاده از کولر لحاظ شده است. مدل‌ها به ترتیب مصرف از کم به زیاد فهرست شده‌اند.

تحلیل داده‌ها

خودروهای مجهز به گیربکس‌ اتوماتیک سنتی (AT) معمولاً در ترافیک ۲۰ تا ۳۰٪ سوخت بیشتری از نسخه‌های دستی مصرف می‌کنند.

نکته بازار

در محدوده‌ی ترافیکی مرکزی تهران، تفاوت ۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر می‌تواند به معنای ۵۰۰ هزار تومان هزینه‌ی ماهانه بیشتر باشد.

تأثیر وزن و سایز موتور بر مصرف واقعی؛ همیشه موتور قوی‌تر بهتر نیست

خودروهای سنگین با نسبت کمتر قدرت به وزن در ترافیک عملکرد بدتری دارند. برای مثال، هایما S5 توربو با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم، هنگام حرکت‑و‑توقف‌های متوالی، بوست توربوی بیشتری طلب می‌کند که موجب افزایش مصرف می‌شود.

در مقابل، تویوتا یاریس یا پژو ۲۰۶ با وزن کمتر از ۱۱۰۰ کیلوگرم در همین شرایط، چابک‌تر و کم‌مصرف‌ترند.

بررسی مثال واقعی در خیابان آزادی

در تست میدانی آرپسه، دو خودرو (یاریس و دنا پلاس) مسیر میدان آزادی تا ولیعصر را در ساعت ۵ عصر طی کردند.

نتیجه

یاریس با ۸.۱ لیتر و دنا پلاس با ۱۰.۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر نتیجه داد — یعنی اختلاف ۲.۳ لیتر در ۴۵ دقیقه رانندگی واقعی.

سیستم تهویه، کولر و تأثیرات جانبی در شهرهای گرم

موتورهایی که حجم کمتر از ۱.۶ لیتر دارند، در مواجهه با بار کمپرسور کولر، بین ۰.۵ تا ۱ لیتر در صد کیلومتر افزایش مصرف دارند.

در تهران که تابستان‌های طولانی و ترافیک سنگین دارد، این عامل حدود ۱۷٪ در نتایج تأثیر می‌گذارد.

کاربرد تهویه اتومات یا کولر کابینی دو‌منطقه می‌تواند تا حدی تعادل بار را حفظ کند.

برندهایی با راندمان بهتر در تهویه

هیوندای و تویوتا از سامانه Variable Cooling Compressor استفاده می‌کنند که فقط هنگام نیاز واقعی فعال می‌شود.

نکته نگهداری

تمیز بودن فیلتر کابین و استفاده از گاز مبرد استاندارد، تأثیر مستقیمی بر میزان مصرف سوخت دارد.

فناوری‌های کاهش مصرف در ترافیک؛ از هیبرید تا استارت‌استاپ

استفاده از فناوری‌های هوشمند کاهش سوخت در حال گسترش است. خودروهای هیبریدی با خاموش کردن موتور اصلی هنگام توقف، مصرف را به شکل محسوسی پایین می‌آورند.

در ایران، مدل‌هایی چون تویوتا کرولا هیبرید و کیا نیرو در حالت ترافیکی، گاهی به کمتر از ۵ لیتر در ۱۰۰ km می‌رسند.

بررسی نقش نرم‌افزار موتور

نرم‌افزار ECU در مدل‌های جدیدتر قادر است بین الگوی رانندگی شهری و بین‌شهری تمایز قائل شود.

نکته کاربردی

به‌روزرسانی ECU در خودروهای پس از ۲۰۲۰ می‌تواند تا ۱۰٪ کاهش مصرف در ترافیک به‌دنبال داشته باشد؛ موضوعی مغفول در میان رانندگان ایرانی.

نتیجه‌گیری تحلیلی؛ واقعیت مصرف سوخت در خیابان‌های ایران

جمع‌بندی داده‌ها نشان می‌دهد که برای خودروهای پرتیراژ ایرانی، مصرف واقعی همواره ۲۰ تا ۴۵ درصد بیش‌تر از مقدار رسمی کارخانه‌هاست.

سه دلیل اصلی این اختلاف عبارت‌اند از:

1. زمان انتظار طولانی در ترافیک تهران (به‌طور میانگین بیش از ۴۰ دقیقه در مسیر ۱۵ کیلومتری)
2. عدم هماهنگی میان گیربکس و ECU در مدل‌های مونتاژی
3. کیفیت نسبتاً پایین سوخت داخلی در مقایسه با استاندارد یورو ۵

از نگاه آرپسه، جایگزینی تدریجی با مدل‌های مجهز به سیستم استارت‑استاپ، گیربکس CVT و وزن زیر ۱۳۰۰ کیلوگرم می‌تواند مصرف را تا حدود ۲ لیتر در صد کیلومتر کاهش دهد؛ در مقیاس شهری یعنی صدها میلیارد تومان صرفه‌جویی سالانه در بنزین.

پیشنهادات آرپسه برای کاربران شهری

• انتخاب علمی: خودروهایی با برچسب مصرف رسمی ۶ لیتر، در ترافیک تهران به حدود ۸ تا ۹ لیتر می‌رسند. محاسبه اقتصادی را بر اساس این رقم واقعی انجام دهید.
• نگهداری به‌موقع: تعویض فیلتر هوا و شمع‌ها در هر ۱۰ هزار کیلومتر می‌تواند تا ۸٪ در مصرف صرفه‌جویی کند.
• رانندگی هوشمند: شتاب‌گیری تدریجی و توقف کوتاه با ترمز ملایم، میانگین مصرف را تا ۰.۵ لیتر کاهش می‌دهد.
• به‌روزرسانی نرم‌افزار ECU: بسیاری از خدمات نمایندگی‌ها آپدیت‌هایی ارائه می‌کنند که راندمان سوخت را بهبود می‌دهد، اما رانندگان از آن بی‌خبرند.

چشم‌انداز آینده؛ تهران برقی‌تر

با رشد زیرساخت‌های شارژ و افزایش واردات خودروهای هیبرید و تمام‌برقی، میانگین مصرف بنزین در پایتخت طی دهه آینده می‌تواند تا ۳۰٪ کاهش پیدا کند.

اگر سیاست‌های تعرفه‌ای و حمایت از مونتاژ داخلی مدل‌های برقی ادامه یابد، طی چند سال آینده، مسیرهایی مانند بزرگراه نیایش یا صیاد، دیگر صحنه بوی بنزین غلیظ نخواهند بود.