وقتی از واژه «غیرتهاجمی» استفاده میکنیم، منظورمان روشهایی است که بدون جراحی یا ورود ابزار به داخل بدن انجام میشوند. خوشبختانه، اکثر موارد درد مفاصل را میتوان با همین شیوهها مدیریت و درمان کرد؛ از جمله روشهایی مثل فیزیوتراپی، درمانهای ترکیبی، تزریق PRP و تغییر در سبک زندگی. به همین دلیل در ادامه، به معرفی هر ۴ روش غیرتهاجمی و مؤثر برای درمان درد مفاصل میپردازیم.
وقتی درد زانو دیگر به «سن» ربطی ندارد
معمولاً اینطور تصور میشود که درد زانو فقط مخصوص سالمندان است. اما سالهاست که این درد، مهمان ناخواسته بسیاری از جوانترها هم شده. نشستنهای طولانی، اضافهوزن، ورزشهای نادرست یا حتی کفش نامناسب، مفاصل زانو را به درد میاندازند. بنابراین، وقت آن رسیده که توجهمان به سنوسال نباشد و علت را ریشهای بررسی کنیم. در جدول زیر، هر کدام از گروههای سنی و دلایل بروز درد زانو و مفاصل را در آنها میبینید:
| گروه سنی | دلایل اصلی درد زانو |
| کودکان و نوجوانان | رشد استخوانها، فعالیت زیاد ورزشی، استفاده از کولهپشتی سنگین |
| جوانان (۲۰–۳۵) | ورزش بدون آمادگی، نشستن طولانی پشت میز، آسیبدیدگی در باشگاه |
| میانسالان (۳۵–۵۵) | اضافه وزن، شروع آرتروز، فشارهای شغلی، کمتحرکی |
| سالمندان (۵۵ به بالا) | آرتروز پیشرفته، فرسودگی غضروف، پوکی استخوان، ساییدگی مفصل |
فیزیوتراپی هدفمند؛ تنظیم مجدد حرکت بدون تیغ جراحی
فیزیوتراپی از رایجترین روشهای مؤثر برای کنترل و درمان درد مفاصل است؛ آن هم بدون نیاز به تیغ جراحی. در این روش، تمرینات خاصی برای تقویت عضلات اطراف مفصل انجام میشوند. پس از دوره کامل درمان، درد مفصلی بیمار کاهش و دامنه حرکتی او افزایش پیدا میکند. دستگاههای کمکدرمانی، تکنیکهای دستی، اولتراسوند و تحریک الکتریکی، اصلاح الگوهای حرکتی روزانه، همگی جزو درمانهای هدفمند محسوب میشوند.
نکته مهم اینجاست که برای گرفتن بهترین نتیجه از فیزیوتراپی، باید به مراکز تخصصی و توانبخشی مراجعه کنید. خوشبختانه، مراکز درمانی متعددی در شهرهای بزرگ کشور وجود دارند. بهعنوان مثال، بهترین مراکز فیزیوتراپی تهران، مجموعهای از متخصصان را در اختیار دارند و برنامههای اختصاصی برای بیماران طراحی میکنند. این مراکز با ارزیابی دقیق و ابزارهای نوین در تلاشاند تا حرکت کردن دوباره لذتبخش شود.
تزریق PRP؛ وقتی بدن خودش را درمان میکند
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت یا همان PRP، یکی از روشهای نوین و طبیعی برای کاهش درد مفاصل است. در این روش، بخشی از خون خودِ بیمار گرفته میشود. در ادامه، پلاکتهای فعال خون را با فرآوری ویژه جدا میکنند تا به مفصل زانو تزریق شوند. سلولهای پلاکت خون، به ترمیم و بازسازی بافت آسیبدیده کمک میکنند. به زبان سادهتر، بدن خودش را بهصورت کاملاً طبیعی درمان میکند. مراحل تزریق PRP، به ترتیب عبارتاند از:
- نمونهگیری خون از بیمار: پزشک، مقدار کمی خون از دست بیمار میگیرد. این مرحله کاملاً مشابه آزمایش خون معمولی است.
- جداسازی پلاکتها در سانتریفیوژ: خون وارد دستگاه مخصوصی به نام سانتریفیوژ میشود. این دستگاه با چرخش سریع، پلاکتها را از دیگر اجزای خون جدا میکند.
- آمادهسازی محل تزریق: ناحیه مفصل بهدقت ضدعفونی شده و برای تزریق آماده میشود. در بعضی از موارد، بیحسی موضعی هم انجام میشود.
- تزریق PRP به مفصل: پلاسمای غنیشده با دقت به محل آسیبدیده تزریق میشود. این کار معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه زمان میبرد.
- مراقبت پس از تزریق: بیمار باید تا چند روز از فعالیتهای سنگین دوری کند. پزشک معمولاً توصیههایی برای بهبود سریعتر بیمار ارائه میدهد.
درمانهای ترکیبی مکمل؛ طب سوزنی، لیزر درمانی و ماساژ
گاهی اوقات یک راهکار بهتنهایی برای درمان درد مفاصل کافی نیست. در چنین شرایطی، درمانهای ترکیبی وارد میدان میشوند. روشهایی مثل طب سوزنی، لیزر درمانی و ماساژ، مکمل درمانهای اصلی مثل فیزیوتراپی یا تزریق PRP هستند. این روشها با افزایش گردش خون، کاهش التهاب و آرامسازی عضلات، به تسریع روند بهبود کمک میکنند.
روش ترکیبی اول: طب سوزنی
در طب سوزنی، سوزنهای نازک و استریل در نقاط خاصی از بدن قرار میگیرند. این نقاط ارتباط مستقیمی با مسیرهای عصبی و انرژی بدن دارند. بنابراین، تحریک این نقاط باعث کاهش درد، تنظیم عملکرد عضلات و بهبود گردش خون میشود. طب سوزنی روشی بیخطر، قدیمی و بسیار مؤثر برای تسکین دردهای مزمن مفاصل است. مراحل تأثیرگذاری طب سوزنی روی درمان درد مفاصل عبارتاند از:
- افزایش ترشح مواد ضد درد طبیعی (اندورفینها): با تحریک نقاط خاص بدن در طب سوزنی، اندورفینها آزاد میشود. این مواد دقیقاً مثل مُسکنهای طبیعی عمل میکنند و احساس درد را کاهش میدهند.
- بهبود جریان خون در ناحیه مفصل: قرار دادن سوزنها در مسیرهای انرژی، باعث افزایش گردش خون در بافتهای اطراف مفصل میشود. این جریان خون تازه، به تغذیه بهتر مفصل و کاهش التهاب کمک میکند.
- کاهش التهاب و تورم مفصلی: طب سوزنی باعث تعادل و تنظیم سیستم ایمنی میشود. همین موضوع در کاهش التهاب مزمن در مفاصل نقش مهمی دارد.
- شل شدن عضلات اطراف مفصل: سوزنگذاری، بیشترین تأثیر را در آرامسازی عضلات و کاهش اسپاسم دارد. در نتیجه، فشار کمتری به مفصل وارد میشود و بیمار راحتتر حرکت میکند.
- بهبود عملکرد عصبی و کاهش حساسیت به درد: طب سوزنی مسیرهای عصبی درد را دوباره تنظیم میکند. این کار باعث میشود که پیامهای درد با شدت کمتری به مغز برسند.
- تنظیم تعادل انرژی بدن (Qi): از دیدگاه طب سنتی چینی، درد حاصل اختلال در جریان انرژی یا «چی» است. طب سوزنی این جریان را اصلاح میکند و باعث تعادل در عملکرد اندامها میشود.
روش ترکیبی دوم: لیزر درمانی
در لیزر درمانی، از نور کمتوان برای تحریک بافتهای آسیبدیده و ترمیم سریع آنها استفاده میشود. این روش، کاملاً غیرتهاجمی، بدون درد و بدون خونریزی است. لیزر درمانی دو مزیت مهم دارد؛ افزایش خونرسانی و کاهش التهاب. این دو مزیت مهم در کنار همدیگر باعث کاهش درد مفصل، بخصوص در زانو و شانه میشوند. درمان با لیزر معمولاً به چند جلسه کوتاه نیاز دارد.
روش ترکیبی سوم: ماساژ درمانی
مهمترین مزیت ماساژ، کاهش تنش عضلات در اطراف مفصل است. با این کار، جریان خون بهتر حرکت میکند و باعث آزاد شدن مواد ضد درد طبیعی در بدن میشود. ماساژ درمانی علاوه بر اینکه درد را کاهش میدهد، انعطافپذیری مفصل را هم بالا میبرد. برای مشاهده بهترین نتایج در ماساژ درمانی، باید آن را برعهده افراد متخصص بسپارید.
اصلاح سبک زندگی و حرکات روزمره؛ از کفش تا کاناپه
گاهی مشکل، ربط چندانی به مفصل ندارد و به سبک زندگی ما مربوط میشود. کفش نامناسب، نشستنهای طولانی، وضعیت خواب و بلند کردن اشیای سنگین، فشار زیادی به مفاصل وارد میکنند. بنابراین، در وهله اول باید کفش طبی بپوشید و از صندلی با تکیهگاه مناسب استفاده کنید. همچنین، به اندازه کافی استراحت کنید تا مفاصل در وضعیت مناسبی قرار بگیرند.
به طور کلی، فعالیت بدنی منظم، اولین قدم برای اصلاح سبک زندگی است. پیادهروی روزانه، نرمشهای کششی یا یوگای سبک، از خشکی و درد مفاصل جلوگیری میکنند. حتی حرکت سادهای مثل بلند شدن از روی مبل در هر نیم ساعت، تأثیر چشمگیری در بهبود مفاصل دارد. در مجموع، سبک زندگی سالم، دارویی است که هیچ نسخهای برایش لازم نیست.
درمان مفصل، از ذهن شروع میشود و به حرکت میرسد
گاهی فقط باید ذهن را برای حرکت آماده کرد تا بدن هم به دنبالش راه بیفتد. درمان درد مفاصل همیشه به اتاق عمل ختم نمیشود؛ گاهی با چند تغییر کوچک، اتفاقهای بزرگ میافتند و نتایجشان ماندگار است. کافی است بدن را بهتر بشناسید و هوشمندانه مراقبش باشید.
برچسب ها : درد مفصل,درمان درد مفصل,فیزیوتراپی
دیدگاهتان را بنویسید