تاریخ قمری که به نام تقویم اسلامی یا گاه شمار هجری قمری نیز نامیده میشود، تقویمی است که در برخی از کشورهای اسلامی استفاده میشود. البته با گذشت زمان تقویم رسمی این کشورها به میلادی تغییر کرده و تقریبا تمام کشورهای دنیا امروزه از تقویم میلادی استفاده میکنند.
دسترسی به تاریخ امروز به صورت شمسی، قمری و میلادی معمولا برای انجام فعالیتهای مختلف و آگاهی از اعیاد و مناسبتهای مذهبی بسیار مهم است. از این رو روزانه تعداد زیادی از افراد به دنبال تبدیل تاریخها به یکدیگر هستند. شما میتوانید خود برای تبدیل آنها اقدام کنید، اما ممکن است این کار به درستی انجام نشود. به همین دلیل توصیه میشود از ابزار آنلاین برای تبدیل تاریخ استفاده کنید.

مبنای تاریخ قمری چیست؟
این تقویم اولین تقویمی بود که پیش از اسلام در میان اعراب مورد استفاده قرار میگرفت. این تقویم بر مبنای هجرت پیامبر از مکه به مدینه است، اما در همان زمان هجرت معمول نشده و تقریبا ۱۵ سال بعد از هجرت پیامبر به رسمیت شناخته شد. به دلیل مبنای تاریخ که بر اساس هجرت پیامبر است، این تقویم هجری قمری نامیده شده است. اول محرم شروع سال جدید در این تقویم است.
آغاز هجرت پیامبر در روز ۱ ربیع الاول است که مصادف با ۲۴ شهریور و سال ۱ هجری نامیده شده است. این زمان ۱۳ سپتامبر ۶۲۲ میلادی (قدیم) و ۱۶ سپتامبر ۶۲۲ میلادی (جدید) است. زمان دقیق ورود پیامبر به مدینه نیز ۸ ربیع الاول است. تقویم قمری در زمان عمر بن خطاب، خلیفه دوم به عنوان تقویم رسمی معرفی و به رسمیت شناخته شد.
مشخصات تقویم و تاریخ قمری
در تقویم قمری هر سال ۱۲ ماه دارد که با توجه به شرایط هلال ماه ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روزه باشند. هر ماه به فاصله چرخش ماه در مدار خود به دور زمین است. در واقع در زمان مشاهده هلال تا مشاهده هلال بعدی، یک ماه قمری محسوب میشود. میانگین زمان چرخش آن ۲۹ روز و ۱۲ ساعت و ۴۴ دقیقه و ۲.۷۸ ثانیه است. بر اساس موارد گفته شده سالهای قمری در حالت عادی ۳۵۴ روز و در سالهای کبیسه ۳۵۵ روزه هستند.
در تاریخ قمری ماهها به نامهای محرم، صفر، ربیع الاول، ربیع الثانی، جمادی الاول، جمادی الثانی، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذیقعده و ذیحجه هستند. شروع هر ماه در تقویم قمری با توجه به نوع تقویم بر اساس رویت هلال و یا بررسیهای انجام شده مشخص میشود.
چه کشورهایی از تاریخ قمری استفاده میکنند؟
از آنجایی که بسیاری از اعیاد و مناسبتهای مذهبی با توجه به این تقویم مشخص میشوند، این تقویم توسط بسیاری از مسلمانان در سراسر دنیا استفاده میشود. اما تقویم قمری در تمام این کشورها به عنوان تقویم رسمی شناخته نمیشود. در سالهای گذشته و قبل از جهانی شدن تقویم میلادی و شمسی، بسیاری از کشورها از این تقویم استفاده میکردند.
در سالهای گذشته تمام کشورها تقویم خود را به میلادی تغییر داده و دیگر از این تقویم استفاده نمیکنند. عربستان آخرین کشوری بود که از تقویم و تاریخ قمری به صورت رسمی استفاده میکرد. به همین دلیل در حال حاضر هیچ کشوری از تقویم قمری استفاده نمیکند. اما همانطور که گفته شد با توجه به اعیاد و مناسبتهای مذهبی به صورت غیر رسمی از آن استفاده میشود.

انواع تقویم قمری
نحوه ایجاد و بررسی تقویم قمری بر اساس آیات قرآن، روایات و اسناد به جا مانده از گذشته بیان شده است. این تقویم به دو صورت تقویم هجری قمری هلالی و تقویم هجری قمری قراردادی است. در ادامه این دو نوع تقویم معرفی شدهاند.
تقویم هجری قمری هلالی
این تقویم همان تقویمی است که بر اساس مهاجرت پیامبر از مکه به مدینه ایجاد شده است. مبنای شروع ماهها در این نوع تقویم، رویت هلال ماه است. به همین دلیل مشخصههای ماه و خورشید و موقعیت فردی که در غروب روز آخر ماه به جستجوی هلال ماه جدید است، بر وضعیت رویت ماه تأثیر میگذارند.
امروزه روشهای علمیتری برای این کار نیز استفاده میشود. یکی از این روشها این است که مشخصههای ماه و خورشید بررسی شده و با مشخصههای متناظر در سالهای گذشته مقایسه میشود. کارشناسان بر اساس این اطلاعات درباره امکان رویت پذیری هلال به نتیجه میرسند. گاهی ممکن است رویت هلال دقایقی قبل یا بعد از غروب خورشید اتفاق بیفتد.
تقویم هجری شمسی قراردادی
بسیاری از پژوهشگران و تاریخ نویسان به دلیل مشکلاتی که در تقویم هلالی و رویت هلال ماه وجود دارد، از تقویم قراردادی استفاده میکنند. این تقویم نیز مشابه نمونه هلالی دارای ۱۲ ماه است که به همان نامهای گفته شده معرفی میشوند. تعداد شبانه روز این ماهها نیز همان ۲۹ یا ۳۰ روز است. محرم ۳۰ روزه، صفر ۲۹ و همینطور تا انتها مشخص شدهاند. با توجه به این تقویم زمان اعیاد و مناسبتهای مذهبی دیگر بر اساس رویت هلال مشخص نمیشود.
طول سال قمری در این تقویم کمی بیشتر از ۳۵۴ شبانهروز است. این مقدار اضافه یازده سیام یا یازده سی و ششام یک شبانه روز است. همانطور که میبینید طول سال به صورت عدد صحیح بیان نشده است. اما با توجه به محاسبات موردنیاز، طول سال با تعداد شبانه روز کامل باید در دسترس باشد. به همین دلیل از شبانه روز در سال قمری قراردادی کسر نمیکنند و سال را ۳۵۴ شبانه روزی در نظر میگیرند. جمع تمام ساعتهای کسر شده پس از گذشت دو یا سه سال به یک شبانه روز کامل میرسد. به این صورت سال کبیسه را سالی با ۳۵۵ روز در نظر میگیرند.
وب سایت مرکزش
وب سایت “مرکزش” یکی از وب سایتهای بسیار معتبر است که دسته های مختلف از ابزار آنلاین بسیار دقیق را برای انجام محاسبات، تبدیل واحد و تبدیل تاریخها ارائه میدهد. این ابزارها به شما کمک میکند بدون درگیر شدن در محاسبات ساده یا پیچیده به راحتی و در کمترین زمان ممکن پاسخ سوال خود را پیدا کنید.
ارائه تاریخ امروز و ابزار آنلاین برای تبدیل تاریخهای از بهترین ابزارهای موجود در سایت است. با دسترسی به ابزار تبدیل تاریخ در “مرکزش” میتوانید از تاریخ دقیق روز بر مبنای تقویمهای مختلف قمری، میلادی و شمسی مطلع شوید. علاوه بر آن میتوانید با این ابزار هر کدام از تاریخها را به دیگری تبدیل کنید. یعنی با استفاده از این ابزار تبدیل های زیر به دست می آیند:
- تبدیل تاریخ شمسی به میلادی و برعکس
- تبدیل تاریخ قمری به شمسی و برعکس
- تبدیل تاریخ قمری به میلادی و برعکس
برخی از ابزارهای کاربردی و مهمی که در وب سایت “مرکزش” ارائه شدهاند در ادامه ذکر شدهاند:
- اوقات شرعی و زمان اذان صبح، ظهر و مغرب
- تبدیل تاریخ قمری به شمسی و میلادی
- تاریخ امروز و ساعت دقیق با ثانیه
- تقویم ایران
- محاسبه BMI
- ماشین حساب مهندسی آنلاین
- محاسبه مساحت و حجم مکعب مستطیل و مکعب مربع
- محیط و مساحت دایره
- حجم و مساحت استوانه
- دترمینان ماتریس
- محاسبه واریانس و انحراف معیار
- تبدیل طول، دما، فشار، حجم، مساحت و …
- نقشه مترو تهران
- نقشه ایران و شهرها

سخن آخر
تاریخ مسئله بسیار مهمی در زندگی روزمره است و معمولا تمام کارها و فعالیتها بر اساس تقویم رسمی انجام میشود. امروزه تقریبا تمام کشورهای دنیا از تقویم میلادی استفاده میکنند. در ایران از تقویم شمسی استفاده میشود. تقویم قمری از تقویمهای بسیار مهم است که در گذشته تقویم رسمی کشورهای مسلمان و مخصوصا عرب نشین بوده است.
اکنون با تغییر تقویم رسمی به میلادی همچنان این تقویم به صورت غیر رسمی برای اعیاد یا مناسبتهای مذهبی استفاده میشود. در صورتی که به تقویم قمری نیاز دارید میتوانید با دسترسی به سایت مرکزش به آن مطلع شوید. همچنین میتوانید با ابزار تبدیل تاریخ، تاریخ قمری موردنظر را به تاریخ های شمسی و میلادی تبدیل کنید.
دیدگاهتان را بنویسید